Sporo informacji przekazywanych w trakcie rozmów ma znaczenie głównie w chwili, gdy padają dokładnie określone słowa. Prędzej czy później pamięć uczestników może być niepełna, a ponowne odsłuchiwanie długiego pliku na prawdę często utrudnia szybkie odnalezienie potrzebnego fragmentu. Z tego powodu przygotowywana jest transkrypcja nagrań, czyli przeniesienie treści wypowiadanej w materiale audio albo wideo do formy pisemnej.

W współzależności od rodzaju nagrania zapis może dotyczyć jednej osoby lub wieloosobowej rozmowy, a trudność pracy zmienia się wraz z jakością dźwięku. Całkiem inaczej wygląda materiał z wyraźną wymową i jednym rozmówcą, a zupełnie inaczej spotkanie, podczas którego głosy nakładają się na siebie. Znaczenie mają też pauzy, urwane zdania, powtórzenia i fragmenty wypowiadane niewyraźnie (źródło: stenogram cennik). W tak zaistniałych okolicznościach nie powinno się w sposób automatyczny zastępować niezrozumiałych słów swoją interpretacją, ponieważ nawet niewielka zmiana może wpłynąć na sens całej wypowiedzi.

Szczególnego znaczenia nabiera zapis materiału, który ma zostać użyty w sprawie formalnej. Transkrypcja do sądu powinna być przygotowywana z uwzględnieniem charakteru nagrania oraz celu, któremu ma służyć dokument. Istotne może być dokładne wskazanie rozmówców, zachowanie kolejności wypowiedzi oraz sposobność odnalezienia konkretnego miejsca w materiale źródłowym. Przy dłuższych nagraniach pomocne są oznaczenia czasu, ponieważ pozwalają sprawdzić, z jakiego fragmentu pochodzi dana część zapisu. Nie za każdym razem właściwe jest także poprawianie języka osób mówiących. Wypowiedzi ustne różnią się od tekstu pisanego, dlatego występują w nich błędy, powtórzenia czy zdania rozpoczęte i niedokończone. Ich nadmierne wygładzanie może spowodować, że dokument przestanie wiernie przedstawiać przebieg rozmowy. Sposób opracowania powinien zatem wynikać z tego, czego wymaga konkretne użycie materiału.

W praktyce dużo czasu może zająć nie samo wpisywanie słów, lecz rozstrzyganie miejsc problematycznych. Przydatny stenogram nie powinien opierać się na zgadywaniu, gdy nagranie nie daje możliwość jednoznacznie ustalić wypowiedzi. Szum uliczny, odgłosy urządzeń, rozmowy prowadzone w tle czy duża odległość od mikrofonu umieją sprawić, że pojedyncze frazę staje się trudne do rozpoznania. Jeszcze większym wyzwaniem są sytuacje, w których rozmówcy mówią równocześnie. Wtedy konieczne może być wielokrotne odsłuchanie krótkiego fragmentu i porównanie go z kontekstem całej rozmowy. Kontekst pomaga zrozumieć wypowiedź, ale nie powinien być traktowany jako podstawa do dopisywania treści, której de facto nie słychać. W dokumentach o charakterze formalnym szczególnie ważne jest rozdzielenie tego, co wynika wprost z nagrania, od tego, co mogłoby być jedynie domysłem osoby wykonującej zapis.

Znaczenie ma również sposób przygotowania materiału przed rozpoczęciem pracy. Oryginalne nagranie powinno pozostać dostępne, ponieważ zapis tekstowy nie zastępuje źródła i ewentualnie może wymagać porównania z konkretnym fragmentem audio lub wideo. Przydatne okazuje się też zachowanie jednolitego sposobu oznaczania osób, czasu oraz fragmentów, których nie można starannie odczytać. W sytuacji kilku godzin materiału warto zwracać uwagę na ciągłość zapisu, ponieważ zmiana oznaczenia jednego rozmówcy może później utrudnić interpretację całego dokumentu. Na prawdę istotna jest także jakość samego pliku. Kompresja, bardzo cichy dźwięk lub nagranie wykonane z ogromnej odległości mogą ograniczać dokładność zapisu niezależnie od sposobu jego opracowania. Dlatego przy ocenie gotowego dokumentu powinno się brać pod uwagę nie tylko formę tekstu, lecz również możliwości i ograniczenia materiału, z którego został on sporządzony.

Sprawdź również informacje na stronie: transkrypcja do sądu.